107 rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości po 123-letniej niewoli uczczono w Brzozowie 11 listopada br. podczas uroczystych obchodów Powiatowo-Gminnych. Parlamentarzyści, samorządowcy, przedstawiciele służb mundurowych, organizacji pozarządowych, młodzież oraz mieszkańcy Brzozowa i powiatu brzozowskiego złożyli hołd bohaterom walczącym o powrót Polski na mapę Europy.
– Niezłomność, nieugiętość, wytrwałość, uporczywość, nieustępliwość i determinacja nabyte podczas zaborów przydały się Polakom również w kolejnych latach, dekadach i historycznych epokach. Nie podzieliły Polaków granice zaborców, patriotycznej postawy nie zmieniły też wewnętrzne i zewnętrzne problemy odradzającej się ojczyzny. Pokazaliśmy zatem, że jesteśmy narodem, dla którego losy ojczyzny zajmują miejsce czołowe, naprawdę ważne. Upływ czasu nie odbierał nadziei, a wręcz hartował ducha walki milionów Polaków rozdartych przez 123 lata wobec trzech zaborców. Upór i mądrość naszych Rodaków zostały nagrodzone w 1918 roku, kiedy to po przeszło wiekowym oczekiwaniu, Polska znowu stała się niepodległym państwem – powiedział Jacek Adamski, starosta brzozowski. Potrafimy czerpać z dokonań poprzedników, ale i dostosowywać metody oraz taktykę sprawowania pieczy nad sprawami polskimi do czasów współczesnych. Umiemy wyciągać wnioski z historii, popierając je własnymi rozwiązaniami, korzystnymi dla naszej Ojczyzny. Naśladować, a jednocześnie kreować propaństwowe, wolnościowe działania.
Odzyskanie przez Polskę niepodległości możliwe było dzięki klęsce poniesionej przez zaborców podczas Wielkiej Wojny, toczonej w latach 1914 – 1918. 16 listopada 1918 roku Józef Piłsudski wystosował do prezydenta Stanów Zjednoczonych oraz rządów: brytyjskiego, francuskiego, włoskiego, japońskiego i niemieckiego, do wszystkich państw uczestniczących w wojnie, bądź neutralnych, telegram informujący o odbudowie Państwa Polskiego. – Sytuacja polityczna w Polsce i jarzmo okupacji nie pozwoliły dotychczas narodowi polskiemu wypowiedzieć się swobodnie o swym losie. Dzięki zmianom, które nastąpiły wskutek świetnych zwycięstw armii sprzymierzonych, wznowienie niepodległości i suwerenności Polski staje się odtąd faktem dokonanym. Państwo Polskie powstaje z woli całego narodu i opiera się na podstawach demokratycznych. Rząd Polski zastąpi panowanie przemocy, która ciążyła nad losami Polski, przez ustrój zbudowany na porządku i sprawiedliwości. Opierając się na Armii Polskiej pod moją komendą, mam nadzieję, że odtąd żadna armia obca nie wkroczy do Polski, nim nie wyrazimy w tej sprawie formalnej woli naszej. Jestem przekonany, że potężne demokracje Zachodu udzielą swej pomocy i braterskiego poparcia Rzeczypospolitej Odrodzonej i Niepodległej – pisał Józef Piłsudski.
Przełomowa dla losów Polski okazała się końcówka roku 1916. Wówczas to władze niemieckie i austriackie wydały tak zwany „Akt 5 listopada” gwarantujący powstanie co prawda marionetkowego, ale zawsze Królestwa Polskiego. – Dziś o godzinie 12 odbyło się na Zamku Królewskim w Warszawie proklamowanie Niepodległego Państwa Polskiego. Ze wszystkich domów w sąsiedztwie zamku spływały biało-czerwone flagi – pisał tego dnia Kurier Warszawski. W grudniu 1916 roku powołano Tymczasową Radę Stanu, złożoną z 25 członków. Mieli oni współpracować przy tworzeniu kolejnych urzędów państwowych. W Radzie utworzono między innymi Referat Wojny na czele z Józefem Piłsudskim i Władysławem Sikorskim. Początkiem lutego 1917 roku Piłsudski proponował Polską Organizację Wojskową jako zalążek przyszłej armii polskiej, lecz pomysł nie spotkał się z aprobatą Niemiec. W zamian uformowano Polską Siłę Zbrojną z naczelnym dowódcą, niemieckim generałem Beselerem. Skonfliktowany z nim Piłsudski zmuszony został do całkowitego zakonspirowania działalności Polskiej Organizacji Wojskowej. POW stała się głównym instrumentem realizacji planów niepodległościowych. Kadrę przyszłego wojska miały stanowić Brygady Legionów.
W lipcu 1917 roku Tymczasowa Rada Stanu przedłożyła Niemcom ultimatum, domagając się powołania przez Radę Stanu regenta, którego zadaniem byłoby powołanie gabinetu ministrów o charakterze czysto polskim, zwołanie Sejmu i utworzenie Tymczasowego Rządu Polski. W odpowiedzi Beseler nalegał na fragment przysięgi wojskowej, w której zawarte zostałoby stwierdzenie o dochowaniu braterstwa wojskom Niemiec i Austro-Węgier oraz państwom sprzymierzonym. W formacjach Legionów przysięgę zbojkotowano, w następstwie czego Piłsudskiego aresztowano i osadzono w twierdzy w Magdeburgu. 25 sierpnia 1917 roku Tymczasowa Rada Stanu podała się do dymisji. W jej miejsce, 12 września, utworzono Radę Regencyjną, stanowiącą do czasu mianowania monarchy polskiego lub regenta najwyższą władzę państwową. W jej skład weszli: arcybiskup warszawski Aleksander Kakowski, książę Zdzisław Lubomirski, ziemianin Józef Ostrowski. Po zaprzysiężeniu, 7 grudnia Rada powołała pierwszy rząd z prezydentem ministrów, profesorem Janem Kucharzewskim.
W nocy z 6 na 7 listopada 1918 roku w Lublinie powstał Tymczasowy Rząd na czele z Ignacym Daszyńskim. Tego samego dnia miały miejsce również niezwykle znaczące wydarzenia w Magdeburgu. – 7 listopada było ciepłe przedpołudnie. Przechadzaliśmy się po ogródku, gdy od bramy dobiegł dźwięk dzwonka. Kilka sekund trwała głośna sprzeczka między niewidzialnymi gośćmi, a wartownikami. Wreszcie zza węgła wyłoniły się dwie oryginalne postacie wojskowe. To Kessler, zwróciłem się do Komendanta. Po chwili Kessler zbliżył się i zakomunikował: panowie są wolni. Mam rozkaz towarzyszyć panom do Berlina. Proszę się spieszyć, nie ma chwili do stracenia – relacjonował ówczesny pułkownik, a późniejszy generał Kazimierz Sosnkowski uwolnienie jego osoby oraz Piłsudskiego z niemieckiej niewoli. 11 listopada 1918 roku Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu dowództwo nad Wojskiem Polskim oraz całą władzę. 14 listopada to samo uczynił rząd Daszyńskiego, który jednocześnie otrzymał decyzją Piłsudskiego misję tworzenia nowego gabinetu. Po rezygnacji Daszyńskiego obowiązek ten powierzył Piłsudski Jędrzejowi Moraczewskiemu, Legioniście i działaczowi Polskiej Organizacji Wojskowej. Pod koniec listopada 1918 roku Józef Piłsudski objął stanowisko Naczelnika Państwa. – Obejmuję jako Tymczasowy Naczelnik Państwa najwyższą Władzę Republiki Polskiej i będę ją sprawował aż do czasu zwołania Sejmu ustawodawczego – ogłosił Józef Piłsudski.
Po zakończeniu mszy świętej w brzozowskiej bazylice mniejsze inaugurującej obchody 107 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, uczestnicy uroczystości przeszli pod pomnik Józefa Piłsudskiego, gdzie odśpiewano hymn państwowy, a następnie poszczególne delegacje złożyły wiązanki kwiatów. Oprawę muzyczną zapewnili: Orkiestra Dęta Fire Band, Oliwia Mielcarek, absolwentka I Liceum Ogólnokształcącego w Brzozowie, Ksawery Łobaza, uczeń I LO w Brzozowie. W drugiej, popołudniowej części, Fundacja Akademii Umiejętności AURUM zaprosiła na widowisko patriotyczne zatytułowane „1918: nowy początek”, które odbyło się w Brzozowskim Domu Kultury.
